Home

آزمون‌های تاریخی موفق «تهران و آنکارا»- رضا هاکان تکین*

شنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۵
آزمون‌های تاریخی موفق «تهران و آنکارا»- رضا هاکان تکین*

روابط ترکیه و ایران بر ریشه‌های عمیق تاریخی و ارزش‌های مشترک فراوانی استوار می‌باشد. از این رو، اصولاً روابط دو کشور مستقل از تغییر دولت‌ها همواره در مسیری نزدیک به یکدیگر پیش رفته است زیرا بین قلب‌های دو ملت پیوندی دوستانه وجود دارد.

روابط ترکیه و ایران بر ریشه های عمیق تاریخی و ارزش های مشترک فراوانی استوار می باشد. از این رو، اصولاً روابط دو کشور مستقل از تغییر دولت ها همواره در مسیری نزدیک به یکدیگر پیش رفته است زیرا بین قلب های دو ملت پیوندی دوستانه وجود دارد. انتخاب جناب آقای حسن روحانی به ریاست جمهوری در سه سال پیش، مصادف با دوره ای بود که در منطقه مان بی ثباتی و ناامنی اوج گرفته و تنش ناشی از اختلافات مربوط به برنامه هسته ای ایران افزایش یافته بود. در انتخاباتی که در چنین دوره سختی برگزار شد، کسب این نتیجه که منعکس کننده اراده آزاد ملت ایران بود از دیدگاه ترکیه نیز خوشحال کننده بود. زیرا این نتیجه، فراتر از برگزاری موفقیت آمیز انتخابات دموکراتیک در کشور دوست و برادر ایران، از این نظر که در ایران- کشوری که دارای جایگاه مهمی در منطقه است- رئیس جمهوری بر سر کار می آید که وعده تلاش در جهت ایجاد تعامل سازنده با دنیا، اولویت بخشی به توسعه همکاری ها با کشورهای همسایه و حل مسأله هسته ای از طریق دیپلماسی و بر اساس منافع متقابل را می دهد نیز دارای مفهومی متمایز می باشد. از این جنبه بر سرکار آمدن جناب آقای روحانی تحولی امیدبخش بود. ترکیه نیز از نخستین کشورهایی بود که پیروزی در انتخابات را به جناب رئیس جمهوری تبریک گفت و آمادگی خود برای همکاری با ایشان را اظهار کرد.
توسعه و تقویت روابط مستحکم بین ترکیه و ایران با وجود عبور از آزمون های ناشی از وضعیت موجود در منطقه، در دوره دولت جناب آقای روحانی نیز تداوم یافته و به ساز و کار جدیدی دست یافته است. چنانچه ساز و کار شورای عالی همکاری که در دستور کار دو کشور قرار داشته و ماهیت هیأت مشترک وزیران را دارا می باشد در دوره جناب آقای روحانی تشکیل شده و نخستین نشست آن نیز در دیدار مورخه 19 خرداد 1393 جناب آقای روحانی از ترکیه برگزار و بعدها باز طی دو دیدار متقابل در سطح رؤسای جمهوری، دومین و سومین نشست آن برگزار شده است. در حال حاضر نیز به عنوان یک مکانیزم همکاری مؤثر بین دو کشور که با اراده سیاسی متقابل مستحکم شده کارآمدی خود را ادامه داده و به روابط دوجانبه مان جهت می دهد.
از سوی دیگر، دولت های ترکیه و ایران اختلاف نظرهای خود در برخی مسائل منطقه ای و در رأس آن در بحران سوریه را به روابط دوجانبه خود منعکس نکرده و در سایه رویکرد خود مبنی بر حل این مسائل از طریق همکاری و گفت وگو توانسته اند بازتاب های منفی این بحران ها بر روابط دوجانبه را تحت کنترل قرار دهند، دیالوگ دوجانبه در این موضوع به طور منظم ادامه داده شده است. ضمناً ترکیه از مشارکت ایران به عنوان بازیگر مهم منطقه در جست وجوی راه حل مشکلات منطقه ای در سطح بین المللی همواره دفاع کرده و متعاقب حل مسأله هسته ای، از مشارکت ایران در مذاکرات بین المللی در مورد بحران سوریه نیز با خرسندی استقبال کرده است. این رویکرد ترکیه مبتنی بر این ذهیت است که دستیابی به راه حل مشکلات منطقه تنها از طریق گفت وگو و همکاری فراگیر و سازنده امکانپذیر است.
برنامه جامع اقدام مشترک که مشکل مربوط به برنامه هسته ای ایران را حل کرد، در کنار بازتاب های مثبت آن بر صلح و امنیت منطقه ای و بین المللی، افق جدیدی در روابط اقتصادی ترکیه- ایران که در گذشته تحت فشار تحریم ها علیه ایران قرار گرفته بود نیز ایجاد کرد. تلاش ترکیه در جهت نگه داشتن سطح همکاری های اقتصادی خود با ایران در سطح حداکثری با مدنظر قرار دادن تعهدات بین المللی خود حتی در دوره هایی که تحریم های علیه ایران به فراگیرترین شکل اعمال می شد و حمایتش از ایران در قبال تحریم ها، زمینه ای مستحکم برای همکاری دوجانبه در دوره پساتحریم را ایجاد کرده است. امروز حجم تجاری ترکیه- ایران بسیار عقب تر از ظرفیت آن قرار دارد.
لیکن داده های اقتصادی سال های گذشته، امید دستیابی سریع حجم تجاری دو کشور به هدف 30 میلیارد دلاری را به وجود می آورد. در این موضوع مدیران هر دو کشور نیز اراده مستحکمی از خود نشان داده و پیشرو بخش های خصوصی ترکیه و ایران هستند. چنانچه در دوره پساتحریم شرکت های ترکیه ای که به دنبال همکاری و سرمایه گذاری در ایران هستند بر توجه و علاقه خود به ایران بیش از پیش افزوده اند و قراردادهای همکاری و سرمایه گذاری که تا به امروز منعقد شده اراده ما را در این خصوص مستحکم تر کرده است. برای هر دو کشور پتانسیل عظیم همکاری در بخش های انرژی، صنایع، زیربنایی، گردشگری، کشاورزی و ترابری وجود دارد. علاوه بر این، امروز ترکیه برای اقتصاد ایران که در فضای بین المللی قرار گرفته و با بازارهای بین المللی یکپارچه شده، کاربرد یک دریچه گشوده شده به خارج را نیز دارد. روابط ترکیه - ایران که آزمون های تاریخی را با موفقیت پشت سر گذاشته، راهبر آینده مشترک ملت های برادر ترکیه و ایران است. هر دو کشور دارای هدف مشترک ایجاد صلح و ثبات در منطقه و از میان برداشته شدن بلایایی نظیر تروریسم و افراطی گری بوده و در این راستا تلاش می کنند. به علاوه، اینکه ایران از کشورهایی بود که نسبت به اقدام به کودتا از سوی گروه تروریستی فتح الله گولن در روز 25 تیر در ترکیه سریع ترین و واضح ترین واکنش را نشان داد و در مقابل کودتاگران، در کنار دولت مان و نهادهای مشروع کشورمان قرار گرفت، امری تصادفی نیست. همان گونه که ترکیه در گذشته در روزهای سخت در کنار ایران ایستاده بود، امروز نیز ایران در کنار ترکیه ایستاده است. این شبکه تروریستی که برای به دست گرفتن حاکمیت در ترکیه از طرق غیرمشروع تلاش می کرد و از کشتار بی رحمانه مردم غیرنظامی و حتی بمباران مجلس مان ابایی نداشت، با مقاومت شجاعانه ملت متحدمان شکست خورد. در این روند، حمایت بی شائبه ایران، پیوندهای قوی بین دو کشور را بیش از پیش مستحکم کرده است. دیدار جناب آقای ظریف، وزیر امور خارجه از کشورمان در روز 22 مرداد نیز مؤید این دیدگاه است. سطحی که روابط مبتنی بر اعتماد متقابل، همبستگی و همکاری ترکیه- ایران امروز بر آن دست یافته، موجب می شود به آینده نیز با اطمینان خاطر بنگریم.
*سفیر ترکیه در ایران
منبع: روزنامه ایران 30 مرداد 95
پژوهشم**9160**1717
از: ایرنا
آزمون‌های تاریخی موفق «تهران و آنکارا»- رضا هاکان تکین*