تطابق تصویر و متن راه درست ارزیابی کتاب تفکر و سواد رسانه ای است

شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۵
تطابق تصویر و متن راه درست ارزیابی کتاب تفکر و سواد رسانه ای است

تهران-ایرنا- رییس گروه تفکر دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری گفت: برای ارزیابی کتاب تفکر و سواد رسانه ای باید تصویر و نحوه کارکرد متن مطابقت داده شود نه اینکه عکس ها از متن کتاب جداسازی شود.

تهران-ایرنا- رییس گروه تفکر دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری گفت: برای ارزیابی کتاب تفکر و سواد رسانه ای باید تصویر و نحوه کارکرد متن مطابقت داده شود نه اینکه عکس ها از متن کتاب جداسازی شود. میترا دانشور روز شنبه در گفت و گو با خبرنگار حوزه آموزش ایرنا اظهار کرد: مباحثی در برخی رسانه ها مبنی بر نقص در کتاب تفکر و سواد رسانه ای مطرح شده که از تکنیک برجسته سازی استفاده می شود.
وی ادامه داد: این مساله که از بین یکصد تا 200 تصویر کتاب، چند تصویر را جدا کرده و از آن یک نتیجه و جمع بندی استخراج شود، روش درستی نیست.
رییس گروه تفکر دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری اضافه کرد: فرآیند برنامه ریزی تولید کتاب درسی یک فرآیند حرفه ای است و در سال اول تدریس کتاب تفکر و سواد رسانه ای، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش تمامی موضوعات این درس را مورد ارزشیابی قرار داده و نکات قوت و ضعف را به دفتر تالیف برای تصمیم گیری و هرگونه تغییر ارایه می دهد.
دانشور خاطرنشان کرد: از آنجا که در سال اول ارایه این درس تنها هشت نفر با دفتر تالیف همکاری داشته اند ممکن است نقایصی در کتاب وجود داشته باشد که تلاش می شود سال آینده با پیش بینی کارگروه هایی مطالب کتاب ارتقا یابد.
وی ادامه داد: پس از تصویب اسناد تحولی آموزش و پرورش و سند تحول بنیادین در سال 90 و برنامه درسی ملی در سال 91، وظایفی به عهده سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی گذاشته شد که یکی از آنها تولید جدول ساعات درسی دوره های مختلف و راهنمای برنامه حوزه های تربیت و یادگیری و تولید اهداف دوره های تحصیلی بود.
دانشور افزود: در این راستا اهداف دوره های تحصیلی و راهنمای برنامه حوزه های یادگیری تولید و جدول ساعات درسی بر اساس تحلیل و مطالعات تطبیقی در جدول ساعات درسی در ایران و دیگر کشورها در سال های گذشته تعیین شد.
وی با بیان اینکه سند تحول و برنامه درسی ملی با تاکید بر پرورش تفکر در حوزه تربیت و یادگیری به عنوان یکی از حوزه های فراگیر پیش بینی شد، اظهار کرد: در پژوهش ها به این نتیجه رسیدیم که تفکر به صورت بین رشته ای و مستقل می تواند در قالب کتاب درسی ارایه شود از این رو در پایه ششم کتاب تفکر و پژوهش، پایه های هفتم و هشتم تفکر و سبک زندگی و در دوره دوم متوسطه و پایه های دهم و یازدهم درس تفکر و سواد رسانه ای مشخص شد.
رییس گروه تفکر دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری گفت: برای تفکر باید مضامینی کار می شد از جمله اینکه در پایه های ششم، هفتم و هشتم مضامین آزاد برای درس تفکر از حکمت عملی یا نظری می توانست در نظر گرفته شود و در پایه دهم بر اساس نیازها و شرایطی که رشد فناوری فراهم کرده و میزان دسترسی استفاده از فناوری، ضرورت آموزش سواد رسانه ای احساس شد به همین دلیل قرار شد درس تفکر و سواد رسانه ای با مضمون سواد رسانه ای ارایه شود.
دانشور یادآورشد: از آنجا که لازمه زندگی در این قرن به دلیل رشد فناوری و این مساله که رسانه ها ابزار مخفی در دست دارند و از سوی دیگر افراد نیز می توانند با ابزار به نشر و باز نشر مطالب بپردازند، آموزش سواد رسانه ای در چنین شرایطی در بین دانش آموزان ضروری به نظر می رسید.
* در تولید کتاب های درسی محتوا و اسناد بالادستی تحلیل می شود
وی در تشریح فرآیند تولید کتاب تفکر و سواد رسانه ای اظهار داشت: در دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی فرآیند علمی مشخصی وجود دارد که بر اساس آن محتوای کتاب و اسناد بالادستی باید مورد تحلیل قرار گرفته و مطالعات تطبیقی انجام شود.
رییس گروه تفکر دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری ادامه داد: در رابطه با درس تفکر و سواد رسانه ای نیز با 10 نفر از صاحبنظران حوزه ارتباطات تعاملاتی صورت گرفت و از 386 دانش آموز در 6 اداره کل شهر تهران، شهرستان های تهران، آذربایجان شرقی، اصفهان، هرمزگان و البرز نظر سنجی شد و از کنار هم گذاشتن نتایج این اطلاعات، اصول، اهداف و ایده های کلیدی در یک چارچوب تعیین شد.
دانشور به اهداف تدوین کتاب تفکر و سواد رسانه ای اشاره و تصریح کرد: توانایی تحلیل و نقد و بررسی پیام های رسانه ای توسط دانش آموزان، دستیابی به مدیریت بهره مندی از رسانه ها، ارایه تولیداتی با استفاده از رسانه ها و انتقال پیام خود به دیگران از جمله این اهداف است.
وی اظهار داشت: برای رسیدن به اهداف قرار بود کتاب تفکر و سواد رسانه ای، مساله محور انتخاب شود از این رو با بهره گیری از نظر کارشناسان و دانش آموزان، شورای برنامه ریزی در این رابطه تصمیم گیری کرد.
رییس گروه تفکر دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری ادامه داد: مساله دیگر سازمان دهی محتوا و ایجاد موقعیت های یادگیری موثر برای دانش آموزان بود به عنوان مثال در مورد فنون اقناع به جای توضیح فن اقناع توسط معلم برای دانش آموزان، فنون موجود در کتاب در بین اعضای گروه های تعیین شده در کلاس تقسیم می شود و پس از ارایه تعریف و ویژگی ها، در نهایت دانش آموزان به بررسی و تجزیه و تحلیل فن مذکور می پردازند.
دانشور با بیان اینکه در روش مساله محور، دانش آموزان مهارت گروهی کار کردن را می آموزند و قرار گرفتن دانش آموز در موقعیت ها و تحلیل متن توسط دانش آموز به آنها کمک می کند که به نتیجه و جمع بندی خود از موضوعات برسند، اضافه کرد: در سازماندهی محتوا نیز به دانش آموز این امکان داده می شود تا دیده های خود را از محیط و وسایل اطراف خود از جمله خیابان، کتاب درسی و برنامه های تلویزیون تشریح کند.
رییس گروه تفکر دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری با اشاره به اینکه کتاب تفکر و سواد رسانه ای با ایجاد موقعیت های موثر با شیوه حل مساله طراحی شده است، گفت: در پایان این کتاب دانش آموزان قادر خواهند بود که سوالات پنج گانه سواد رسانه ای را تحلیل کنند.
دانشور یادآورشد: از چه فنونی برای جلب توجه مخاطب استفاده می شود، چه کسی پیام را فرستاده با چه هدفی، مخاطبان مختلف چگونه درک می کنند و چرا متفاوت درک می کنند و در نهایت اینکه چه سبک زندگی و ارزش ها و نظراتی در آن تولید رسانه ای انتقال یافته و یا حذف می شود، سوالاتی است که دانش آموز در پایان کتاب، می تواند به تجزیه و تحلیل آنها بپردازد.
وی اضافه کرد: این کتاب شامل پنج فصل است که در فصل اول در قالب تمرین برای دانش آموانی که سبک شناخت آنها کلی نگر است این پنج سوال به صورت یک جا آورده شده است و در فصل دوم تا پایان فصل پنجم روی یکی از سوالات متمرکز شده و دو سوال فرستنده یک پیام رسانه ای کیست و هدف از فرستادن چیست؟ مطرح شده است.
رییس گروه تفکر دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ابتدایی و متوسطه نظری اظهار داشت: در فصل چهارم دانش آموز با ویژگی های مخاطب فعال آشنا می شود و به جای ارایه تعریف از ویژگی های یک مخاطب فعال، پنج ویژگی به یک جدول خودارزیابی تبدیل شده است.
دانشور تصریح کرد: در فصل پنجم کتاب نیز بحث سبک زندگی ارایه شده تا دانش آموزان با رسانه ها و نحوه انتقال ارزش ها و سبک زندگی در تولیدات رسانه ای و مولفه هایی همچون آرایش، پوشش، پیرایش، لوازم زندگی، آداب و رسوم آشنا شوند و در پایان نیز به رژیم مصرف رسانه ای پرداخته شده است.
تطابق تصویر و متن راه درست ارزیابی کتاب تفکر و سواد رسانه ای است