Home

میزگرد علمی فرهنگ در پرتو نظرات آیت‌الله شاهرودی

سه شنبه ۳۰ آذر ۱۳۹۵
میزگرد علمی فرهنگ در پرتو نظرات آیت‌الله شاهرودی

میزگرد علمی فرهنگ در پرتو نظرات آیت‌الله شاهرودی با حضور اساتید و مدرسین حوزه فرهنگ در دانشگاه عدالت برگزار شد.

به گزارش ایسنا، بیاتی، رئیس دانشگاه عدالت در میزگرد علمی تبیین نظریات آیت‌الله شاهرودی در کتاب فرهنگ درباره مبانی فرهنگ با بیان این که انقلاب جمهوری اسلامی در ذات خود انقلابی فرهنگی است، گفت: انگیزه‌های این انقلاب انگیزه‌هایی نه اقتصادی نه به معنای خاص سیاسی بلکه انگیزه‌های فرهنگی بود. اعتراض علما، مراجع عالی‌قدر و در رأس آن‌ها حضرت امام خمینی (ره)، اعتراض به نحوه خودباختگی فرهنگی قبل از انقلاب بود.

رئیس دانشگاه عدالت در رابطه با کتاب فرهنگ آیت‌الله شاهرودی تصریح کرد: این کتاب به معیارها و ابعاد گوناگون مسأله فرهنگ پرداخته است. به عنوان نمونه به مطلب صفحه ۶۶ یعنی ترفندهای ضدفرهنگ دشمن علیه کشور ما اشاره می‌کنیم. اولین ترفند ضدفرهنگ دشمن علیه کشور ما به فرموده آیت‌الله شاهرودی تحریک عواطف است و یکی از راهکارهای دامن زدن به عواطف قومیتی است. اگرچه این تعدد قومیت در کشور ما به منزله ظرفیت و موجب انسجام ملی است اما همان‌گونه که آیت‌الله شاهرودی اشاره داشته‌اند، این تعدد فرهنگ گاهی می‌تواند به ظرفیت منفی تبدیل شود تا دشمن بر این نقاط اختلاف سوار شود.

بیاتی گفت: گاهی در سیاست‌گذاری‌ها در مراتب بالا که باید از بیانات امام (ره) و مقام معظم رهبری استفاده شود، غافل می‌شویم. آن‌وقت ما با تنگ‌نظری برای مثال در یک کتاب صرف و نحو جمله‌ای می‌نویسیم که این کتاب مخصوص اهل سنت است. این‌طور بی‌مهابا هزینه می‌کنیم و وحدت اسلامی را خدشه‌دار می‌کنیم. نکته مهمی که آیت‌الله شاهرودی به آن اشاره داشتند این بود که ما هیچ‌گاه هویت اسلامی را در مقابل هویت قومی و ملی خود قرار نمی‌دهیم و قرار هم نداریم. حضرت علی (ع) مالک را از ناسازگاری با آداب و رسوم ملت‌ها نهی کردند. برخی افراد گاهی مراسمات ملی و مراسمات مذهبی را در مقابل هم قرار می‌دهند که به فرمایش مرجع عالی‌قدر آیت‌الله شاهرودی نتیجه‌اش پاره‌پاره شدن جامعه است.

رئیس دانشگاه عدالت افزود: نکته بعدی که در این کتاب مورد اشاره است هجوم به فرهنگ و عقاید اسلامی است که امروزه می‌بینیم فضاهای مجازی از شبهات علیه اعتقادات اسلامی پر شده است. در مقابله با هجوم به فرهنگ اسلامی نباید خشونت و تعصب به کار بگیریم. اگر ما معتقدیم این دین الهی است، باید بدانیم که هر شبهه‌ای جوابی دارد. در فراز سوم به ایجاد اختلاف میان مسئولان به عنوان دیگر ترفند دشمن اشاره شده است. سال‌های گذشته صحبتی مبنی بر حاکمیت دوگانه وجود داشت که به تعبیر آیت‌الله شاهرودی این موضوع از دیگر ترفندهای دشمن بود؛ در حالی که شاخص موفقیت یک الگو عملکردش است و جمهوری اسلامی علی‌رغم تمام مشکلات در این سالها نظام کارآمد و موفقی بوده است و باید توجه داشته باشیم که القای اختلاف بین مسئولان از دیگر ترفندهاست.

بیاتی ادامه داد: ترفند دیگر دشمن ایجاد ناامنی و ایجاد فرهنگ فساد است که این‌ها را آیت‌الله شاهرودی به عنوان دیگر ترفند دشمن مورد اشاره قرار دادند. فساد یا سازمان‌یافته است یا غیرسازمان‌یافته که هرکدام برخورد مخصوص به خود را دارد. گاهی برخورد ما در جای مقتضی خود نیست. گاهی ما با بدحجابی به گونه‌ای برخورد می‌کنیم که آن برخورد را باید با یک حرکت سازمان‌یافته انجام دهیم و همین‌طور بالعکس.

رئیس دانشگاه عدالت گفت: باید به دو دیدگاه بارز این مرجع عالی‌قدر اشاره کنیم. اولین بحث این است که بحث فرهنگ یک بحث توصیه‌ای و اخلاقی نیست. بحث‌های فرهنگی باید ضمانت اجرا داشته باشند و در این‌جا باید قوه ملزمه وجود داشته باشد. همیشه به آرامی کار جلو نمی‌رود و باید الزامات فرهنگی جای خود را داشته باشند و دیدگاه دیگر این است که مدیران و دست‌اندرکاران باید این را به عنوان توصیه‌ای از این مرجع عالی‌قدر مدنظر داشته باشند و این که ما گاهی متأسفانه در تبلیغات و کارهای فرهنگی به بهانه یک نتیجه فرهنگی مطلوب قبح مسائل فرهنگی را در هم می‌شکنیم.

در ادامه این میزگرد علمی آیت‌الله گلی شیرداد، مدرس حوزه علمیه تصریح کرد: اولین ویژگی که در آیت‌الله شاهرودی می‌بینم این است که ایشان شخصیت جامعه‌نگری در داده‌های دینی دارند. ایشان قائلند که دین مدل مدیریت فرد نیست. دین اساساً هسته و بنای مدیریت جامعه است و در پرتو مدیریت جامعه فرد خود را مدیریت می‌کند. دین در حوزه حکومت باید تعریف شود. کسی که بگوید من فقیهم و حکومت را از دین جدا بداند به تعبیر حضرت آیت‌الله شاهرودی لذت فقه را نچشیده است.

این مدرس حوزه علمیه خاطرنشان کرد: در بسیاری از نکات حساس این کتاب می‌بینیم که این مرجع عالی‌قدر دغدغه‌های مقام معظم رهبری را با کارشناسی دقیق تحلیل می‌کند و این نشان می‌دهد که وی چه نگاه عمیقی در این‌باره دارند و در ذیل این دغدغه‌ها مفاهیم عقیدتی خود را تبیین می‌کنند. در رابطه با ویژگی‌های دیگر این مرجع عالی‌قدر باید گفت که وی به دنبال این است که مدل‌های نو را در واژه‌های متنوع شناسایی کند. در بحث بیع می‌دیدیم ایشان با مطالعه یکی از کتاب‌های ارزشمند حقوقی، داده‌های دینی و اندیشه‌هایی را تولید می‌کرد. آیت‌الله شاهرودی شخصیتی بود که فوق توان خود هزینه می‌کرد. چند وقت پیش نامه‌ای به ایشان نوشته شد که شما از شورای نگهبان و دیگر حوزه‌های سیاسی خارج شوید. ایشان گفتند که من خود را در همین نظام تعریف می‌کنم.

آیت‌الله گلی شیرداد افزود: یکی از شاخصه‌هایی که ایشان اشاره داشتند این بود که در حوزه ساماندهی فرهنگ، شناسایی دقیق ویروس‌ها و چالش‌هایی که وارد فرهنگ می‌شوند و زیرساخت‌ها را تخریب می‌کنند از عناصر پویایی فرهنگ هستند. حوزه آموزش اگر بر اساس اهداف دانش در حوزه بهره‌وری تحلیف نشود در نتیجه موجب خسارت‌های امروز است. ایشان تأکید داشتند که باید در حوزه کارآمدی فرهنگ اصیل دینی و ملی نقش بهره‌وری را در نظر داشته باشیم.

در پایان این نشست دکتر عبدالله هندیانی با تأکید بر این که مهم‌ترین مسأله در هر جامعه بحث فرهنگ است و تعاریف متعددی از فرهنگ در جوامع وجود دارد، به بعضی از این تعاریف اشاره کرد و گفت: برای مثال سکان‌دار حوزه فرهنگ در کشور ما یعنی شورای عالی انقلاب فرهنگی تعریف جامعی از فرهنگ دارد یا مقام معظم رهبری در باب تعریف فرهنگ، فرهنگ را مانند آب و هوا می‌دانند چرا که انسان برای زنده ماندن به آب و هوا نیاز ضروری دارد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: در اصل سه نظام از فرهنگ قابل برداشت است. یک حوزه شناخت است یعنی شناخت باورها، حوزه بعدی نظام ارزش‌ها و گرایش‌هاست که در فرهنگ تبلور می‌کند و خود را نشان می‌دهد و سوم نظام رفتارهاست که آیت‌الله شاهرودی در سه حوزه ورود پیدا کردند.

میزگرد علمی فرهنگ در پرتو نظرات آیت‌الله شاهرودی