Home

علت تغییر ارزش‌ها

شنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۵

چرا ارزش‌ها در یک جامعه تغییر می‌کند؟ چگونه این تغییر رخ می‌دهد؟ به سخن دیگر، چرا یک امر ضد ارزشی همانند همجنس‌گرایی در جامعه به ارزش تبدیل می‌شود و حتی در قالب قانون به آن ارزش و اعتبار ثابت و ماندگار می‌دهند؟ چگونه چنین چیزی رخ می‌دهد؟ علل و عوامل آن چیست؟
قرآن در پاسخ به این سؤا‌ل‌هاا می‌گوید ریشه و خاستگاه این تغییر در رفتارهای اجتماعی و ارزش‌گذاری‌ها، بروز تغییردر درون خود انسان‌ها و اصطلاحا «ما بانفسهم » است ؛ یعنی چیزی در ذات و نفس انسان تغییر می‌کند که بازتاب آن تغییر ارزشی و رفتاری است. از آیه 84 سوره اسراء دانسته می‌شود که رفتار انسان تحت تاثیر مستقیم شخصیت و شاکله او است. شاکله مجموعه‌ای معرفت‌شناسی، هستی‌شناسی، جهان‌بینی و عقاید و افکار یک شخص است. عمل انسان و رفتارش تحت تاثیر این امور است.
از آیه 11 سوره رعد به دست می‌آید که این تغییر در نفس انسانی چنان تاثیرگذار است که رفتار و عملش براساس آن شکل می‌گیرد.
اگر انسانی ابزارهای شناختی و منابع آن را محدود به حس کند در نظر او هستی چیزی جز همین جهان مادی نخواهد بود و چیزی ورای آن مورد پذیرش نخواهد بود. پس ارزش‌ها شامل همین زر و سیم و شهوت و مانند آنها خواهد بود. چنین شخصی حقایق ملکوتی را می‌پوشاند و تنها به ملک معتقد است. این گونه است که فجور برایش امری طبیعی خواهد بود. (قیامت، آیات 1 تا 5)
اما اگر کسی ابزارهای شناختی را غیر از حواس ظاهری، عقل و شهود و مانند آن بداند، در این صورت غیب و ملکوت را می‌پذیرد و به خدا و آخرت و حساب و کتاب آن و نیز رسالت و حکمت آفرینش باور کرده و به طور طبیعی فسق و فجور نخواهد کرد و خود را محدود به دایره تقوا می‌کند و این گونه است که ارزش‌های دیگری نیز برای خود می‌سازد و باور می‌کند.
شیوه‌هایی که موجب جابه‌جایی و تغییر ارزش‌ها می‌شود متاثر از محیط زیست، آموزش و پرورش و وراثت و مانند آنها است که در آیات قرآن به آنها اشاره شده است.